Yapılan araştırmalara göre, vücutta yaşam süresini belirleyen bazı yapı taşları bulunuyor. Son araştırmalar bu yapı taşlarından birinin de telomer olduğunu ortaya koydu. Son derece önemli bir yapı taşı olan telomer hücrenin ve organizmaların yaşlanmasını tetikliyor ve kromozomların en uç kısmında bulunuyor.

Hücreler bölündükçe telomerlerin uç kısmında yer alan DNA’lardan bir bölümü kaybedilir. Bu durumda söz konusu yapı taşları kısalır ve dolayısıyla hücre bölünmesi zorlaşır. Yenilenemeyen hücrelerde kayıp meydana gelir. Hücrelerin yenilenememesi vücudun yaşam süresinin de azalmasını beraberinde getirir.

Telomerlerin Uzunluğunu Etkileyen Faktörler

Telomerlerin uzunluğunu en çok etkileyen faktör genetik yapı ve çevresel etkiler. Aynı zamanda yaşam tarzı da bu uzunluğu etkileyen bir diğer faktör. Beslenme şekli de bu konuda etkili bir unsur. Oksidatif stresi tetikleyen gıdaların tüketilmesi, sigara, kilo fazlası, egzersiz durumu ya da uyku düzeni yaşam süresinde büyük oranda etkili olan diğer faktörler. Aslında genel olarak kişinin yaşamı boyunca tüm tercihlerinin bu uzunluğu etkilediğini söylemek mümkün.

Telomer Testi Nedir?

Telomerlerin uzunluğu uygulanan telomer testi ile kolaylıkla tespit edilebiliyor. Aynı zamanda kişinin hastalıklara karşı olan eğilimi hakkında da son derece mühim veriler elde edilmesini sağlayabiliyor. Kişinin biyolojik yaşının hesaplanmasında bu testin sonucu yeterli.

Telomer Testi Nasıl Yapılır?

Konunun önemini anlayanlar genellikle telomer testi nerede yapılır ya da nasıl yapılır araştırması içerisine giriyor. Kişi için zorlayıcı olmayan telomer testing ağızdan bir doku alınarak gerçekleştiriliyor. Doku örneği laboratuvarda inceleniyor ve genellikle 15 gün içerisinde testin sonucu raporlanıyor. Hangi laboratuvarda yapıldığına bağlı olarak telomer testi fiyatı da değişebiliyor.

Beslenmenin Telomerler Üzerindeki Etkisi Nedir?

Oksidatif stres yaratabilen gıdaların telomer uzunluğunu olumsuz yönde etkilediği yapılan araştırmalar ile kanıtlandı. Doğru ve dengeli bir beslenme şeklini yaşam alışkanlığı haline getirmek biyolojik yaşlanmayı ciddi düzeyde azaltıyor. Dolayısıyla beslenmenin bu hususta etkin olduğu artık biliniyor. Rafine olan ve basit karbonhidratlar, fast food olarak kategorize edilen besinler, gazlı içecekler, işlenmiş gıdaların tümü, yapay tatlandırıcılar trans yağ, doymuş yağ telomer uzunluğunu olumsuz etkiliyor. Olumlu yönde etkileyen besinler ise taze meyve ve sebzeler, lifli gıdalar, omega-3 yağ asitleri, derin su balıkları, bitkisel proteinler oluyor.

<center>

Dr. Özgür Koldaş'a Sorun

</center>